Gezondheid als prioriteit

Gezondheid vereist dezelfde vastberadenheid als elk ander belangrijk doel.

Je kunt gezondheid op twee manieren bekijken: als iets wat je toevalt, bepaald door erfelijkheid en toeval. Of als iets wat je bewust opbouwt, elke dag opnieuw. De meeste mensen kiezen het eerste omdat het makkelijker lijkt, totdat het dat niet meer is.

In gesprekken merk ik hoe vaak gezondheid wordt uitgesteld. Na het pensioen, als het rustiger wordt, als ze zijn afgevallen of gestopt met roken. Gezondheid ligt altijd achter de volgende hoek, achter alles wat dringender lijkt. Dat is de leugen die we onszelf vertellen.

De werkelijkheid is nuchterder: gezondheid moet vooropstaan, niet uit moreel puritanisme, maar omdat alles wat erna komt ervan afhangt. Energie, helderheid, het vermogen om werk te doen dat ertoe doet. Je lichaam is niet een onderdeel van je leven. Het is de infrastructuur waarop je leven rust.

Mijn vader keek hier anders naar. Hij beschouwde voeding niet als iets wat je eet omdat je honger hebt, maar als voortdurende communicatie met je lichaam. Wat je binnenbrengt bepaalt wat je lichaam kan leveren. Dat was geen mystiek, maar biochemie. Je bent wat je eet, en je voelt naar wat je gegeten hebt.

De praktische vraag is: hoe geef je gezondheid voorrang in een volle dag? Niet door diëten te starten of een sportschoolabonnement af te sluiten, maar door de fundamenten op orde te brengen. Water drinken. Slapen. Bewegen op de manier die je lichaam nodig heeft, niet wat een algoritme voorstelt. Voedsel eten dat voedsel is, geen verpakte producten waarvan je de ingrediënten niet kunt uitspreken.

Dat vereist keuzes maken. Nee zeggen. Eerder naar bed gaan. Afspraken afzeggen omdat je lichaam rust nodig heeft. Het gaat tegen de cultuur in die gezondheid opoffert voor haast en efficiëntie.

Het alternatief is concreet. Niet per se langer leven, maar beter leven. Met energie. Met helderheid. Met het lichaam dat je nodig hebt voor het werk dat ertoe doet. Die prijs is niet hoog. Hij wordt alleen vooraf betaald.

Bronnen: Jaap Huibers, voedingscolumns RTV Utrecht (1980-2000); Peter Attia, Outlive: The Science and Art of Longevity (Harmony Books, 2023)