Wijn, proeverij en de kunst van aandachtig proeven
Woorden vinden voor wat je proeft. Een oefening in taal en aandacht.
In 2006 organiseerde ik een wijnproeverij voor vrienden. Ik had net een sommeliercursus achter de rug en wilde laten zien wat ik geleerd had. Het werd een ramp — op de beste manier.
Niet omdat de wijn slecht was. Maar omdat ik merkte dat ik woorden tekortschoot. "Fruitig" zei iedereen. "Lekker." Maar wát voor fruit? Welke textuur? Wat doet de wijn in je mond na het slikken — verdwijnt hij of blijft hij hangen?
Dat is wat wijnproeven je leert: taal vinden voor ervaring. De sommelier noemt het de finish — hoe lang een smaak naresoneert. Een goede wijn heeft een lange finish. Een slechte verdwijnt alsof hij er nooit was.
Het parallel met schrijven is onvermijdelijk. Ook daar zoek je naar het juiste woord voor iets dat je voelt maar nog niet kunt benoemen. Een tekst met een lange finish is een tekst die blijft hangen nadat je hem gelezen hebt.
Sindsdien proef ik anders. Niet alleen wijn — alles. Koffie heeft een body, een zuurgraad, een afdronk. Kaas heeft textuur, een zouttop, een nasmaak die verandert. Zelfs brood — het verschil tussen een industrieel brood en een zuurdesem is het verschil tussen stilte en een gesprek.
Aandachtig proeven is geen elitaire hobby. Het is een vaardigheid. En zoals elke vaardigheid: je moet het oefenen. Begin vanavond. Neem een hap en wacht drie seconden voor je kauwt. Wat proef je echt?