Eerste smart contract: het moment tech zichzelf schreef

Code als wet is de toekomst, of de ramp.

Ergens rond 2013 schreef iemand op een web3 hackathon in Toronto het eerste smart contract, waarschijnlijk triviaal, twee variabelen, wat logica, niets ingewikkelds. Maar het concept was revolutionair.

Een smart contract is code die zichzelf uitvoert: je schrijft de regels op, de blockchain voert ze uit, geen tussenpersoon, geen jurisprudentie, geen interpretatie, alleen code.

Dit voelde op het moment als bevrijding: geen bank die je geld vasthoudt, geen overheid die je vergunning weigert, alleen logica.

Wat niemand zei is dat code net zo gevoelig voor fouten is als taal. Nick Szabo documenteerde dit jaren eerder, maar niemand luisterde. Code heeft bugs, kan gehackt worden, kan ongelijk zijn op manieren die de schrijver niet zag.

De hackers van The DAO in 2016 lieten dit zien: DAO was een smart contract-based investment fund met honderd miljoen dollar, iemand vond een bug, een recursion error, ze trokken alles eruit. De code had gezegd dat ze het konden doen. Juridisch was het diefstal, technisch was het correct.

Wat nu? Je kan het terugdraaien, maar dat betekent dat de blockchain niet langer onveranderlijk is, dat "onveranderlijkheid" betekent: eigenlijk wel veranderlijk, als je genoeg macht hebt. Of je kan het laten staan. Dan verliest iedereen miljarden. Beide uitkomsten zijn ramp.

Dit is waarom ik voorzichtig ben met "code als wet." Code is nooit wet, code is altijd optie. Het kost macht, vereist engineering, vereist toestemming. Dat verdien ik liever.

Maar smart contracts hebben iets belangrijks gedaan: ze hebben aangetoond dat je transacties kan decentraliseren, je hoeft niet op een bank te vertrouwen, niet op een overheid, je hoeft op de code te vertrouwen, onder bepaalde voorwaarden.

In iRecord gebruiken we dezelfde mechanica, niet smart contracts specifiek maar decentralisatie van vertrouwen. Je vertrouwt niet op iRecord, je vertrouwt op crypto (SHA-256 kan niet gehackt worden), op architectuur (je biometrie verlaat je telefoon nooit), op open standaarden (iedereen kan dit implementeren).

De vraag voor web3 is: kan het schaal? Kan het secure? Het antwoord is: niet zoals het nu werkt. Ethereum is traag. Bitcoin is duurder. Innovatie is nodig.

Maar het idee dat je jezelf kunt verifiëren zonder centrale database? Dat werkt. Dat zal schaal hebben.

Het eerste smart contract in Toronto was waarschijnlijk een grap. Een test. Niemand wist wat ze wilden bouwen. Maar het moment dat code zichzelf kon uitvoeren zonder menselijke tussenkomst, was het moment waarop tech zich onafhankelijk kon verklaren.

Dat moment zou bevrijdend kunnen zijn. Of het voelt in deze fase gewoon wild west.

Bronnen:

Ethereum Foundation, 'Smart Contracts Documentation' (2024).
Nick Szabo, 'Formalizing and Securing Relationships on Public Networks' (1997).
Andreas M. Antonopoulos, Mastering Ethereum: Build Decentralized Applications on the Ethereum Blockchain (O'Reilly, 2018).
Greulich, Steven, 'The DAO Attack: A Comprehensive Analysis' (Medium, 2016).