Het Johari-raam en andere spiegels
Over zelfkennis-instrumenten, Big Five en de vraag of je jezelf kunt meten.
Ik heb ze allemaal gedaan. Big Five Aspects Scale. Belbin teamrollentest. DISC Quickscan. Krauthammer 360-graden feedback. HeartMath. Speed Reading assessment.
Het Johari-raam is de eenvoudigste. Vier kwadranten: wat je weet over jezelf en anderen ook zien (open), wat je weet maar verbergt (verborgen), wat anderen zien maar jij niet (blinde vlek), en wat niemand weet (onbekend).
De waarde zit in het derde kwadrant — de blinde vlek. Dat is waar de 360-feedback pijnlijk wordt. Waar collega's dingen opschrijven die je zelf niet herkent maar die, als je eerlijk bent, kloppen.
Mijn Big Five zegt: hoog in openheid, gemiddeld in consciëntieusheid, laag in extraversie. Mijn Belbin zegt: plant (ideeën) en monitor-evaluator (analyse). Mijn DISC zegt: overwegend C (consciëntieus) met een vleugje D (dominant).
Bij elkaar gelegd tekenen ze een patroon: iemand die graag nadenkt, moeite heeft met small talk, goed is in analyse maar soms doorschiet in perfectionisme. Herkenbaar? Voor mij wel.
Maar hier is het punt: zelfkennis is geen zelfverbetering. Weten dat je introvert bent, maakt je niet extravert. Weten dat je perfectionistisch bent, maakt je niet ontspannen. Het maakt je bewust. En bewustzijn — het vermogen om te zien wat je doet terwijl je het doet — is het begin van elke verandering.
Geen van deze testen vertelt je wie je bent. Ze vertellen je waar je kunt kijken.