Design in Production
Waarom ontwerp niet stopt bij de tekentafel en wat dat betekent voor hoe we organisaties bouwen.
Design in Production
Waarom ontwerp niet stopt bij de tekentafel en wat dat betekent voor hoe we organisaties bouwen.
Victor Papanek opende Design for the Real World met een provocatie: er zijn maar weinig beroepen schadelijker dan industrieel ontwerp. Niet omdat ontwerpers kwade bedoelingen hebben, maar omdat het ontwerpproces systematisch losgeknopt is van de consequenties van het ontwerp. Een stoel wordt ontworpen, geproduceerd, verkocht en gebruikt. De ontwerper is betrokken bij de eerste stap. De gevolgen van de overige stappen, de rug die pijn doet, het materiaal dat niet recyclebaar is, de productiearbeider die repetitive strain injury ontwikkelt, die zijn andermans probleem.
Donald Norman verlegde het perspectief in The Design of Everyday Things door te laten zien dat slecht ontwerp niet het gevolg is van incompetentie maar van een systeem dat gebruikservaring als bijzaak behandelt. Een deur waar je aan trekt terwijl je moet duwen is niet het resultaat van een domme ontwerper. Het is het resultaat van een proces waarin de ontwerper nooit heeft gezien hoe mensen de deur gebruiken.
Design in Production, het concept dat ik in zestien hoofdstukken heb uitgewerkt, draait om precies dit probleem. Ontwerp stopt niet bij het plan. Ontwerp gebeurt in de productie, in het gebruik, in de aanpassing, in het falen en het herstellen. De tekentafel is het begin, niet het einde.
Voor organisaties is de implicatie direct. Een reorganisatieplan is een ontwerpproduct. Het wordt getekend door adviseurs, goedgekeurd door bestuurders en uitgerold over de organisatie. Maar het echte ontwerp gebeurt op de werkvloer, waar mensen het plan interpreteren, ombuigen, saboteren of adopteren. Wie dat niet ziet als onderdeel van het ontwerpproces, mist het meest essentiële deel.
De DIP-methode stelt dat elk ontwerp drie fasen heeft die gelijktijdig plaatsvinden: het conceptuele ontwerp (wat willen we), het productieontwerp (hoe maken we het) en het gebruiksontwerp (hoe wordt het geleefd). De meeste organisaties stoppen bij fase één. De organisaties die werkelijk veranderen, opereren in alle drie tegelijk.
Bronnen: Victor Papanek, Design for the Real World (Thames & Hudson, 1971); Donald Norman, The Design of Everyday Things (Basic Books, herziene editie, 2013).
Bron: Victor Papanek, Design for the Real World (Thames & Hudson, 1971); Donald Norman, The Design of Everyday Things (Basic Books, 2013)