De terugkeer van de stadstaat
Hoe steden de natiestaat voorbijlopen en waarom dat consequenties heeft voor hoe we ons voedsel organiseren.
De terugkeer van de stadstaat
Hoe steden de natiestaat voorbijlopen en waarom dat consequenties heeft voor hoe we ons voedsel organiseren.
Benjamin Barber stelt in If Mayors Ruled the World dat steden de problemen oplossen waar natiestaten op vastlopen. Klimaat, migratie, openbare gezondheid, voedselvoorziening: op elk van deze terreinen bewegen steden sneller, pragmatischer en effectiever dan nationale regeringen. Niet omdat burgemeesters slimmer zijn dan premiers, maar omdat steden operationeel dichterbij het probleem staan.
Parag Khanna breidt dit argument uit in Connectography. Hij beschrijft hoe de wereldeconomie niet langer georganiseerd is rond natiestaten maar rond stedelijke corridors en supply chains die landsgrenzen overschrijden. Singapore, Dubai, Amsterdam, Shanghai: het zijn knooppunten in een netwerk dat belangrijker is dan de natiestaten waar ze toevallig in liggen.
Voor voedsel is deze verschuiving fundamenteel. De industriële landbouw is georganiseerd op nationale en supranationale schaal: EU-subsidies, wereldwijde grondstoffenmarkten, transcontinentale koelketens. Maar de alternatieven, stedelijke landbouw, korte ketens, regionale voedselhubs, worden georganiseerd op stedelijke schaal. Steden als Kopenhagen, Milaan en Gent hebben voedselstrategieën ontwikkeld die verder gaan dan wat hun nationale regeringen doen.
De Milan Urban Food Policy Pact, ondertekend door meer dan tweehonderd steden wereldwijd, is het meest zichtbare voorbeeld. Steden committeren zich aan duurzame voedselvoorziening, voedselverspillingsreductie en toegang tot gezond voedsel voor alle inwoners. Het is geen nationaal beleid maar stedelijk beleid, en het werkt omdat steden de schaal hebben om experimenteren en de nabijheid om resultaten te zien.
De consequentie voor de individuele burger is dat je voedselkeuzes steeds meer een stedelijke context hebben. De markt om de hoek, de stadsboerderij, de coöperatie die rechtstreeks bij producenten inkoopt: het zijn stedelijke fenomenen die bijdragen aan een voedselinfrastructuur die weerbaarder is dan de mondiale keten. Niet als vervanging maar als aanvulling. Als buffer tegen de kwetsbaarheid die Patel en Snyder beschrijven.
Bronnen: Benjamin Barber, If Mayors Ruled the World: Dysfunctional Nations, Rising Cities (Yale University Press, 2013); Parag Khanna, Connectography: Mapping the Future of Global Civilization (Random House, 2016).
Bron: Benjamin Barber, If Mayors Ruled the World (Yale University Press, 2013); Parag Khanna, Connectography (Random House, 2016)