Internetgeschiedenis wissen is niet genoeg; tracking volgt je altijd

De illusie van controle.

Je wist je surfgeschiedenis, je vindt het prettig, voelt het als controle, je denkt: nu weet niemand wat ik zag. Maar dat is illusie.

Je browsergeschiedenis bevat je surfgedrag, maar tracking werkt op vier lagen. Cookies tracken, maar als je cookies verwijdert, volgen fingerprints je nog steeds: je browserversie, je schermresolutie, je lettertypen, je plugins vormen samen een unieke identiteit. Verwijder je ook die, dan zijn er pixeltrackers, onzichtbare pixels op websites die jouw bezoek rapporteren. Verwijder je ook die, dan is er server-side tracking: je IP-adres, je netwerk. Je internetprovider ziet alles wat je doet.

Wolfie Christl documenteerde in The Digital Prism hoe tracking multi-layer is: het begint niet bij Google, niet bij Facebook, maar bij je ISP.

De meesten der Nederlanders gaan ervan uit dat hun internetgebruik privé is als ze niet ingelogd zijn. Dat is fout. Ingelogd of niet, je Internet Service Provider ziet elk request, elke website die je bezoekt, elke link die je klikt. Die data wordt verkocht aan adverteerders, databrokkers, iedereen met geld.

Het ergste is dat je dit niet kunt stoppen door je history te wissen. Het ergste is dat je dit niet kunt stoppen.

Je kunt VPN gebruiken. Dat helpt, maar VPN-bedrijven weten alles wat je doet, nu weet jij alleen niet welke VPN-bedrijf alles weet. Je schuift alleen maar door wie je bespioneerde.

Dit is waarom iRecord zich tegen centralisatie verzet, niet omdat ik paranoïde ben maar omdat dit hoe het werkt. Wanneer jij jezelf verifieert, heb je twee opties: optie één is je stuurt je biometrische data naar een centrale server, die server weet wie je bent, waar je bent, wat je doet. Optie twee is je bewaart je biometrische data lokaal, je laat de server alleen weten "ja, ik ben geverifieerd", de server weet niets.

Optie twee is lastig. Het kost meer architectuur. Meer engineering. Maar het breekt de tracking chain.

Ik heb gebruikers horen zeggen: "ik heb niks te verbergen." Dit argument gaat altijd voorbij aan de echte kwestie, niet of je wat te verbergen hebt maar dat informatie macht is. Als iemand weet waar je bent, wat je leest, wat je zoekt, wat je koopt, dan hebben ze macht over je.

Ze weten wat je voorkent voordat je het zelf weet. Ze kunnen je influenceren. Ze kunnen je chantage. Ze kunnen je gedrag manipuleren.

Dit is niet theoretisch. Dit is het businessmodel van Google, Meta en TikTok. Hun inkomsten komen niet van wat je betaalt. Die komen van wie informatie over jou verkopen.

Internetgeschiedenis wissen is als je huis schoonmaken terwijl er iemand door je ramen naar je kijkt. Het voelt beter. Het is niet beter.

Bronnen:

Wolfie Christl, The Digital Prism: Exploiting Data in the Digital Age (Cracked Labs, 2017).
Electronic Frontier Foundation, 'Panopticlick: Browser Fingerprinting Research' (2024).
Princeton Center for Information Technology Policy, 'The Web Never Forgets' (2014).